Antalya Yıldırımdan Korunma Tesisatı Periyodik Kontrol Kriterleri
Periyodik Kontrol ve Muayene

Antalya Yıldırımdan Korunma Tesisatı Periyodik Kontrol Kriterleri

2 Ağustos 2026
WolFOK Mühendislik
Paylaş:

Antalya yıldırımdan korunma tesisatlarının (Paratoner, Faraday Kafesi, Franklin Çubuğu) periyodik kontrollerinde bakılan 36 temel kriter, ağır kusur tanımları ve fenni muayene detayları.

Antalya yıldırımdan Korunma Tesisatı Periyodik Kontrol Kriterleri

1. Yıldırımdan korunma sisteminin koruma yaptığı kapsama alanı bağlamında uygunluğu:

Yıldırımdan korunma risk analizi işverenden istenerek, yıldırım koruma seviyesi tespit edilir. Koruma seviyesindeki koruma açısına ve bina yüksekliğine göre oluşan kapsama alanı kontrol edilir. Afaki koruma yarıçapı durumunda uygunsuzluk verilir.

2. Yıldırımdan koruma sisteminin tesisatının (yakalama, indirme, topraklama tesisatlarının) fiziki olarak uygunluğu;

Yıldırımdan korunma tipine göre kontroller yapılır. Erken Akım Yayan (ESE) tip, Franklin çubuğu, Faraday kafesi veya doğal bileşenler.

3. Koruma borusu tesis edilmiş midir?

Koruma borusunun olmadığı, varsa paslanmaya karşı galvanizli mi olduğu, herhangi bir oksitlenme olup olmadığı, çapının uygun olup olmadığı (31,75 mm veya 1 ¼"), koruma borusunun duvara tutturulup tutturulmadığı, ağzı yalıtkan bir malzeme ile kaplanıp kaplanmadığı, iletkenlerinin PVC hortum içinde olup olmadığı ayrıca uzunluğunun ortalama 2,5 m'den fazla olup olmadığı kontrol edilir.

4. Koruma borusu galvaniz mi?

5. Koruma borusunda oksitlenme var mı?

6. Koruma borusu çapı uygun mudur?

7. Koruma borusu duvara kelepçelerle tutturulmuş mudur?

8. Koruma borusu ağzı yalıtkan bir madde ile kaplanmış mıdır?

9. Koruma borusu içindeki iletkenler PVC hortum içinde midir?

10. Koruma borusu >250 cm mi?

11. ESE/Yakalama Ucu tip için indirme iletkenleri 2x50 mm² bakır veya eşdeğer iletken mi?

İndirme iletkenlerinin bakır (2x50 mm²) veya eşdeğer kesitte iletken olduğu, tespit kroşelerinin kızıl döküm olduğu, oksitlenmenin kontrolü, indirme iletkenlerinin Köşe "S" yapıp yapmadığı, indirme iletkenleri tespit kroşeleri arası mesafenin ortalama 1 m olup olmadığı kontrol edilir.

12. ESE/Yakalama Ucu tip için indirme iletkenleri som bakır veya eşdeğer iletken mi?

13. ESE/Yakalama Ucu tip için indirme iletkenleri tespit kroşeleri kızıl döküm mü?

14. ESE/Yakalama Ucu tip için indirme iletkenleri tespit kroşelerinde oksitlenme var mıdır?

15. ESE/Yakalama Ucu tip için indirme iletkenleri köşe "S" yapmakta mıdır?

16. ESE/Yakalama Ucu tip için indirme iletkenleri tespit kroşeleri arası mesafe ortalama 0,5-0,7 m mi?

17. ESE/Yakalama Ucu tip için muayene klemensi tesisi:

• Muayene klemensi olup olmadığı, oksitlenmeye karşı koruma altına alınıp alınmadığı kaydedilir ve zeminden en az 270 cm yukarıda olduğu ve muayene klemensi ile koruma borusu mesafenin 20 cm olduğu kontrol edilir.

• Bazı durumlarda muayene klemensi yer altında veya kuyuda olabilir. Global topraklama sistemlerinde ve Faraday kafesi sistemlerinde muayene klemensi bulunmayabilir. Bu durum not edilir.

18. ESE/Yakalama Ucu tip için muayene klemensi oksitlenmeye karşı koruma alınmış mıdır?

19. ESE/Yakalama Ucu tip için muayene klemensi zeminden 270 cm yukarıda mıdır?

20. ESE/Yakalama Ucu tip için muayene klemensi ile koruma borusu arası mesafe 20 cm midir?

21. ESE/Yakalama Ucu tip için çatı direği boyu/çapı nedir?

Çatı direğinin boyu / çapı kontrol edilerek direk bağlantı klemensinin bulunup bulunmadığı not edilerek, sağlam olarak tutturulduğundan ve uygun olarak irtibatlandırıldığından emin olunur. Özellikle yanıcı, parlayıcı, patlayıcı madde bulunan binalarda düşey yakalama çubuklarının bulunmadığı veya tehlikeli bölge dışında bulunduğu kontrol edilmelidir.

22. ESE/Yakalama Ucu tip için çatı direği üzerinde direk bağlantı klemensi bulunmakta mıdır?

23. ESE/Yakalama Ucu tip için çatı direği çatı üzerine sağlam tutturulmuş mudur?

24. ESE/Yakalama Ucu tip için iniş iletkenleri çatı direğine uygun olarak irtibatlandırılmış mıdır?

25. ESE/Yakalama Ucu tip için indirme iletkenleri topraklama elektrotlarına uygun bir şekilde tutturulmuş mudur?

• İndirme iletkenlerinin topraklama elektrotlarına uygun bir şekilde tutturulduğu, indirme iletkenlerinin koruma borusundan sonra zemin üzerinde olduğu, topraklama hattının tesis edilip edilmediği kontrol edilir.

• Bina çatısına monte edilen ESE tip paratonerin bağlı olduğu çatı direği, çelik dübellerle bina betonuna bağlandığından, topraklamasının bina ile eşpotansiyel olduğu kontrol edilmelidir.

26. ESE/Yakalama Ucu tip için indirme iletkenleri koruma borusundan sonra zemin üzerinde midir?

27. Faraday kafesi tip için çatıda yatay yakalama sistemi (ağ) var mı?

• Yatay yakalama sistemi (ağ): Çatıda veya terasta kurulan ağın standartta verilen kesitlere uygun olup olmadığı kontrol edilir.

• Ağın risk analizinde bulunan genişlikte olup olmadığı kontrol edilir.

• Ağda varsa düşey yakalama çubukları kontrol edilir.

• Özellikle yanıcı, parlayıcı, patlayıcı madde bulunan binalarda düşey yakalama çubuklarının bulunmadığı veya tehlikeli bölge dışında bulunduğu kontrol edilmelidir.

28. Faraday kafesi tip için çatıdaki yatay yakalama sistemi (ağ) için yeterli sayıda indiricilere bağlantı var mı?

Yatay yakalama sistemi (ağ) standartta verilen kesitlere uygun olarak bina çevresi boyunca en az 20 m'de 1 indirici gerekir. Betonarme içindeki demir donatı, çelik konstrüksiyon gibi doğal metal yapılar indirici olarak kullanılabilir. Bunun için çatı ağ ile eşpotansiyel bara arasında yapılacak süreklilik testinde Rc < 0,2 Ω olmalıdır.

29. Eşpotansiyel oluşturulamayan binalarda kıvılcım aralıkları kontrol edilmiş midir?

Eşpotansiyel oluşturulamayan binalarda kıvılcım aralıkları hesabı sonucu bulunan aralıklar kontrol edilmelidir.

S > d olduğu kontrol edilir (d = ki * kc * l / km).

S: Ayırma uzaklığı | d: Kıvılcım aralığı

ki: Koruma seviyesi katsayısı | kc: Aradaki malzeme katsayısı

km: İndirici sayısına bağlı katsayı | l: İndirici uzunluğu

30. Franklin çubuğu tip için çubuk/direk boyu nedir?

Franklin çubuğu tip için çubuk/direk boyu kontrol edilir. Metal direklerde, yapılarda ayrıca indirici iletken gerekmez. Metal direğin veya yapının etkili topraklanması yeterlidir.

31. Franklin çubuğu tip indirici iletkenleri standarda uygun mudur?

İndirme iletkenlerinin standarda uygun kesitte iletken olduğu, doğal indirici metal yapılar kullanılmıyorsa tespit kroşelerinin indirici iletkene uygun olduğu, oksitlenmenin kontrolü, indirme iletkenlerinin Köşe "S" yapıp yapmadığı, indirme iletkenleri tespit kroşeleri arası mesafenin ortalama 1 m olup olmadığı kontrol edilir.

32. Topraklamaların birleştirilmesi:

• Yıldırıma karşı koruma topraklamalarına 2 m'den daha küçük mesafede başka topraklayıcılar bulunuyorsa, bütün topraklayıcıların birbirleriyle bağlandığı kontrol edilmelidir.

• Topraklayıcı mesafelerinin 2 ila 20 m arasında olması durumunda bütün topraklayıcıların birbirleriyle bağlanması kontrol edilir.

• Toprak özdirencinin 500 Ω.m'den daha yüksek olduğu durumlarda, aralarındaki mesafeler 20 m'den büyük olan topraklayıcıların da yıldırıma karşı koruma topraklamasına bağlanması kontrol edilir.

• Bina çatısına monte edilen düşey yakalama ucu durumunda yakalama ucu bağlı olduğu çatı direği, çelik dübellerle bina betonuna bağlandığından, topraklamasının bina ile eşpotansiyel olduğu kontrol edilmelidir.

33. ESE tip paratonerlerin topraklama hattı tesis edilmiş midir?

İndirme iletkenlerinin topraklama elektrotlarına uygun bir şekilde tutturulduğu, indirme iletkenlerinin koruma borusundan sonra zemin üzerinde olduğu, topraklama hattının tesis edilip edilmediği kontrol edilir.

34. Faraday-Franklin tip paratonerlerin topraklama hattı tesis edilmiş midir?

• İndirme iletkenleri kullanıldıysa standarda uygun kesitte iletken ile topraklama elektrotlarına ve temel topraklamasına uygun bir şekilde tutturulduğu kontrol edilir.

• Doğal metal yapılar indirici olarak kullanıldıysa çatı ağının doğal bileşenlere bağlantı noktaları kontrol edilir.

• Bina tamamen çelik konstrüksiyon ise yakalama ucuna ve indirici iletkene gerek yoktur.

• Sandviç panel kaplı yapılarda, ısı yalıtım malzemesi taş yünü değilse risk analizinde yanıcı olarak değerlendirildiği kontrol edilmelidir.

35. Topraklama tesisi direnci 10 Ω'dan küçük müdür?

• Topraklama tesisinin şekline uygun yöntem ile topraklama geçiş direnci ölçülür ve 10 Ω'dan küçük ise uygunluk beyanı verilir. Toprak özgül direnci 3000 Ω.m'den yüksek topraklarda ek topraklama yapılması raporda önerilebilir.

• Çevrim empedansı yöntemi, üç uçlu karşılaştırma yöntemi veya pensli topraklama ölçüm metodu kullanılabilir.

• Toprak iletkenleri en az, bakır için 50 mm², çelik için 90 mm² olmalıdır.

36. Parafudr (İç Yıldırımlık Kontrolü):

Kullanıldığı yere göre uygun dayanım akımı ve parafudr tipi kontrol edilir.

Not: Radyoaktif paratonerlerin kullanımı yasaklandığından bu paratonerlerin kontrolü yapılmadan söktürülmesi talep edilir.

Ağır Kusurlar Tanımı:

• Yıldırımdan Korunma sisteminin koruma yaptığı kapsama alanının aşağıdaki uygunsuzluğu; Yıldırım risk analizine göre hazırlanan yıldırımdan korunma kapsama alanı, binayı veya binaları kapsamıyorsa.

• ESE (Aktif-Radyoaktif) Paratoner Bölümünde yıldırımdan korunma tesisatındaki aşağıdaki fiziki uygunsuzlukları;

a) Koruma borusu içindeki iletkenler PVC hortum içinde değilse,

b) Koruma Borusu >250 cm değilse,

c) İndirme iletkenleri 2x50 mm² bakır veya eşdeğer iletken değilse,

d) Topraklama hattı tesis edilmemesi ve bina topraklaması ile eşpotansiyel değilse,

e) Topraklama tesis direnci 10 Ω'dan küçük değilse.

• Faraday Kafesi Bölümünde yıldırımdan korunma tesisatındaki aşağıdaki fiziki uygunsuzlukları;

a) Çatıda ağ risk analizinde belirlenen genişlikten büyükse,

b) Özellikle yanıcı, parlayıcı, patlayıcı madde bulunan binalarda tehlikeli bölge içinde düşey yakalama çubukları olmaması kuralı ihlal edildiyse,

c) Topraklama tesis direnci 10 Ω'dan küçük değilse.

WolFOK Mühendislik, Antalya ve çevresinde uzman ekip ve ekipmanları ile gerçekleştirdiği Yıldırımdan Korunma Tesisatı Periyodik kontrolleri sonucu tespit edilen eksiklikleri, uygunsuzlukları veya tehlikeli durumları rapor halinde sizlere sunarak, olası bir tehlikeli olayın engellenmesi ve yasal gerekliliklerinizi sağlamanız adına sizlere yardımcı olur.

Muayene Başvurularınız İçin:

Muayene başvurusu için, onurkurtoglu@wolfokmuhendislik.com adresine e-posta göndererek veya 05384779146 numaralı telefon üzerinden direkt irtibata geçebilir ve iletişim sağlayabilirsiniz.

#Elektrik Proje Çizimi | #Elektrik Taahhüt | #Kompanzasyon Bakım | #Trafo Bakım | #Yüksek Gerilim İşletme Sorumluluğu | #Elektrik Periyodik Kontrol | #Topraklama Ölçümü | #Paratoner Ölçümü | #Kaçak Akım Rölesi Testi