Antalya Harmonik Nedir ve Neden Önemlidir?

Harmoniklerin Tanımı

Harmonikler, elektrik şebekesinde temel frekansın (genellikle 50 Hz) tam katları şeklinde ortaya çıkan frekanslardır. Normalde 50 Hz olan gerilim ve akım dalga formu, harmoniklerin etkisiyle bozulur. Bu bozulma, özellikle endüstriyel tesislerde kullanılan motor sürücüleri, robotlar ve elektronik ekipmanlarda çeşitli sorunlara yol açar. Harmonikler, tekil, çift ve interaktif olmak üzere farklı tiplerde sınıflandırılır. En yaygın ve önemli harmonikler 3., 5., 7., 11. ve 13. harmoniklerdir.

THDv (Total Harmonic Voltage Distortion) : Toplam gerilim harmonik bozulum oranı

THDi (Total Harmonic Current Distortion) : Toplam akım harmonik bozulum oranı

TDDi (Total Demand Current Distortion) : Toplam demand akım harmoniği bozulum oranı

Harmoniklerin Elektrik Sistemlerine Etkileri

• Verimlilik kaybı: Harmonikler, güç transformatörleri, kablo ve motorlar gibi doğrudan tesisata bağlı ekipmanların daha fazla ısınmasına yol açar, bu da enerji kaybına ve verim düşüşüne neden olur.

• Ekipman arızaları: Elektronik kartların bozulması, trafoların ve dağıtım kablolarının aşırı yüklenmesi, devre kesicilerin yanlış açması gibi mekanik ve elektronik sorunlar ortaya çıkabilir.

• İşletme maliyetlerinin artması: Arızalar sebebiyle bakım ve işletme masrafları yükselir, üretim kesintileri yaşanır.

• Şebeke sorunları: Harmonikler, iletim ve dağıtım hatlarında gereksiz akım ve gerilim artışlarına ve güç kalitesi bozulmalarına neden olur.

Harmoniklerin Kaynakları ve Türleri

Elektronik Yüklerin Rolü

Endüstride harmoniklerin en büyük kaynağı motor sürücüleri, robot kolları, güç elektroniği tabanlı cihazlar ve diğer yarı iletken tabanlı ekipmanlardır. Özellikle altı darbeli tristörlü motor sürücüleri yüksek harmonik üretirken, 12 darbeli veya anahtarlamalı sürücüler daha az harmoniğe sebep olur.

Harmonik Türleri

Tekil harmonikler: Temel frekansın tam katlarıdır, örneğin 3., 5., 7. Harmonikler örnek verilebilir.

Çift harmonikler: Tam sayı katı olmayan frekanslardır ve genellikle daha karmaşık problemlere yol açar, ekipmanlarda yaşanan arızalarla ilgili bize fikir verebilir.

Harmonik Standartları ve Yönetmelikler

Türkiye’de EPDK mevzuatları harmoniklerin kabul edilebilir sınırlarını belirler. Uluslararası standartlar EPDK mevzuatları için altyapıyı oluşturur; Örneğin, IEC 61000-4-30 standardı harmonik ölçümleri için rehberlik sağlar. IEEE 519 harmonikler için sınır değer tanımlamalarını yapar.

IEEE 519 - 2022 Elektrik Güç Sistemlerinde Harmonik Kontrol Standardı (5 Ağustos 2022)

IEC 61000-4-30 - Deneyler ve ölçme teknikleri Güç kalitesini ölçme metotları

Elektrik Şebeke Yönetmeliği (EPDK)

Elektrik İletim Sistemi Arz Güvenilirliği ve Kalitesi Yönetmeliği (EPDK)

Elektrik Dağıtımı ve Perakende Satışına İlişkin Hizmet Kalitesi Yönetmeliği (EPDK)

Kabul Edilebilir Harmonik Limitleri

Genellikle tesislerde toplam harmonik bozulma oranının 1 kV altı gerilimler için %8 arasında olması beklenir.

Kısa devre gücü ve şebeke empedansı, harmonik seviyelerinin değerlendirilmesinde kritik rol oynar.

Harmonik Problemlerinin Tespiti, Ölçüm ve Veri Toplama

A sınıfı güç kalitesi kaydediciler ile harmoniklerin ölçümü hassas şekilde yapılır.

Ölçüm cihazları ile hem gerilim hem de akım harmonikleri kaydedilir.

Sorun yaşanan ekipmanların arıza kayıtları ve ölçüm verileri karşılaştırılır. Genelde standart değer dışı ölçülen harmonikler, tesiste yaşanan problemlerle ilişkisi yorumlanması gerekmektedir.

Ölçüm Süreleri ve Değerlendirme

Kısa süreli ölçümler yanıltıcı olabilir, en az 24 saat kayıt altına alınmalıdır. Uzun süreli (örneğin bir hafta) ölçümlerle daha sağlıklı analiz yapılır. Elde edilen veriler standartlarla karşılaştırılır.

WolFOK Mühendislik, Antalya’daki profesyonel mühendis kadrosuyla elektrik harmonik ölçümlerinizi kayıt altına alarak, analiz ve çözümler sunmaktadır.

#Elektrik Proje Çizimi | #Elektrik Taahhüt | #Kompanzasyon Bakım | #Trafo Bakım | #Yüksek Gerilim İşletme Sorumluluğu | #Elektrik Periyodik Kontrol | #Topraklama Ölçümü | #Paratoner Ölçümü | #Kaçak Akım Rölesi Testi